İnternet Bağımlılığından Kurtulma Kılavuzu

İnternet Bağımlılığından Kurtulma Kılavuzu

Türkiye’de internet bağımlılığı sebebiyle çocukları için uzmana başvuran anne ve baba sayısı giderek artıyor. Uzman Psikolog Alanur Özalp, bu konuda alabileceğimiz önlemleri anlatarak bakış açımızı genişletiyor.   

Dokunmatik ekranlı cep telefonu ve tablet bilgisayarlarla erken tanışmak çocukları nasıl etkiliyor?

Bir pirenin berber olmasından tutun da, kurbağanın prense dönüşmesine kadar masallar eskiden çocukları her yönüyle şaşırtırdı. Bugünkü çocuklar şaşırmıyorlar, çünkü zaten masalları ekranda üç boyutlu izliyorlar. Basit oyuncaklar yerlerini ses çıkaran, komut alan bilgisayar ve tablet oyunlarına bıraktılar. Bunlar çocukları öncelikle şaşırtıp mutlu ediyor, fakat çocuk zamanla bu uyarandan da bıkıyor…

“ÇOCUKLAR BİR GÜNDE İNTERNET BAĞIMLISI OLMAZ”

Peki o zaman ne oluyor?  

Anne-babanın elinde böylesine renkli bir uyarandan daha öte bir oyuncak, çocuğu mutlu edecek bir kaynak kalmıyor. Birlikte vakit geçirilemeyen, tam tersine cep telefonuna, bilgisayara, televizyona emanet edilen ve pek çok uyaranı bir arada görmeye alışan bir çocuğu tatmin etmek giderek zorlaşıyor. Üstelik bu kadar fazla uyarana maruz kalmanın çocuklarda dikkat eksikliğini artırdığına dair bazı araştırma sonuçları da var. Çocukların dil gelişimlerini olumsuz etkilemesi, gerçek dünya ile sanal dünya arasındaki farkındalığın erken yaşta kavranamaması nedeniyle çocukların gerçeklik algılarının da etkilenmesi söz konusu. Elbette bir de teknoloji bağımlılığı konusu var. Bugün bu örneklere az rastlanıyor ama gelecekte teknoloji bağımlılığı ne yazık ki artacak. Şunu unutmamak gerekir: Çocuklar bir günde teknoloji bağımlısı olmazlar; bu, kademeli gerçekleşen bir durumdur. Ne yazık ki anne - babalar da bazen bu süreci farkına varmadan desteklemiş olurlar…

Bunu nasıl yapıyorlar?

Teknoloji ürünü cihazların evlere girmesiyle beraber yemek yemeyen çocuklar televizyonun karşısına oturtulmaya, onlar çizgi film izlerken yani dikkatleri dağılmışken anneler yemek yedirmeye başladı. Şimdi çocuğa cep telefonundan bir çizgi film açılıyor ve yine dikkati dağılmışken yemek yediriliyor. Bu başlangıçta bir kolaylık sağlar ama ileride soruna dönüşebilir.  Çocuğun yaşı ilerleyince bu sefer anne-babalar “Neyse, hiç değilse evde bilgisayar başında oturuyor, dışarıda olmasından iyidir” diye düşünür. Çocuk dışarıdayken akılları devamlı ona takılacağına, çocuğun yan odada bilgisayar başında olması daha iyi bir durum gibi gelir anne-babalara. Fakat bu da bir süre sonra tehlikeli bir hal alır. Bilgisayar oyunu oynadığı için aile üyeleriyle bile iletişimini en az seviyeye indiren; derslerine, spora, sosyal aktivitelere vakit ayırmayan çocuklarla karşılaşıyorum.

“YASAKLAMANIZ ÇATIŞMANIZA SEBEP OLABİLİR”

Peki, teknolojiye savaş açmak ne kadar doğru?

Dijital oyunlarını tamamen yasaklamanız, çocuğunuzla çatışmanıza sebep olabilir. Oyunları yaşına uygun seçerek birlikte oynamayı deneyebilirsiniz. Bu tür cihazlarla geçireceği zamana bir sınır koyabilirsiniz.  Çocuğa sanal dünyanın dışında gerçek bir dünyanın olduğunu hatırlatıp daha eğlenceli seçenekler sunabilirsiniz.

Çocuklarda internet bağımlılığı nasıl önlenebilir? 

  • Dijital oyunları ve televizyon seyretmeyi günde bir-iki saatle sınırlayın.
  • Çocuklarla zaman zaman beraber uygun programlar/filmler izleyip, gördüğünüz olumsuz uyaranlarla ilgili onlarla konuşun.  
  • Bilgisayar ve televizyonları çocukların yatak odalarında bulundurmayın.
  • Aile içi iletişimini güçlü hale getirin ve bilgisayar kullanımına hâkim olun.
  • Kendiniz model olun ve gerçekleşmesini istediğiniz tutum ve davranışları sergileyin
  • Disiplin ve aldığınız kararlar konusunda tutarlı olun. Bir karar aldıysanız onu mutlaka yerine getirin. Bir aradayken “teknoloji detoksu” uygulayın. Mesela sofraya kimse cep telefonuyla, tablet bilgisayarıyla gelmesin.
  • Hafta sonu teknolojiden tamamen uzak bir gün geçirmeye gayret edin. Belki sadece altı saat? Sonra bunu artırmak ve faydalarını fark etmek için uğraşın.
  • Aileyi “çevrimdışı” faaliyetlere teşvik edin. Gezin, alışverişe çıkın, arkadaşınızla buluşun...
  • Çocuklarınıza telefon, tablet, bilgisayar konusunda görgü kurallarını öğretin. Misafir geldiğinde odasından çıkmamasının nezaketsizlik olduğunu, yemekte telefon kullanmanın saygısızlık belirtisi şeklinde algılanabileceğini, karşısındakini dinlerken bir yandan da elindeki telefonla oynamasının hoş karşılanmayacağını anlatın.
  • Çocuklarınızın sosyal hayatta aktif olmasını istiyorsanız spor ve sanat aktivitelerine, kitap okumaya, mutlaka oyun oynayacaksa da öğretici ve zekâsını geliştiren oyunlara yönlendirin.

Çocuklarda Çalışma Disiplini Nedir ve Nasıl Oluşturulur?

Mutlu Anne

Aile içi eğitimin en önemli unsurlarından biri, çocuk ve ebeveynler arasındaki iletişimin niteliğidir. Çocuğa birey olduğunu hissettirebilen aileler, onları belli bir disipline sokma konusunda da zorlanmazlar

6-12 Yaş Çocukların Sosyalleşmesi İçin Yapılabilecek Aktiviteler

Mutlu Anne

6-12 yaş arası dönem çocukların en aktif ve hareketli oldukları zaman olarak biliniyor. Bu yaşlarda çocuklar yeni arkadaşlıklar kurmaya ve çevrelerini tanımaya başlıyor.